Ziekten en erfelijke aandoeningen

Home  >>  Geen categorie  >>  Ziekten en erfelijke aandoeningen

Ziekten en erfelijke aandoeningen

On augustus 7, 2019, Posted by , In Geen categorie, With No Comments

Bij elk ras kunnen erfelijke aandoeningen voorkomen. Volgens recent onderzoek van Universiteit Utrecht zijn voor de Nederlandse populatie Rottweilers de belangrijkste erfelijke aandoeningen:

  • Elleboogdysplasie (ED)
  • Heupdysplasie (HD)
  • Voorste kruisband lesie
  • Pyometra (baarmoederontsteking)
  • Osteosarcoom

Elleboogdysplasie (ED) is een verzamelnaam van (voornamelijk) erfelijke afwijkingen in de ontwikkeling van het ellebooggewricht. Vormen van ED zijn:

– los processus anconeus (LPA) / – los processus coronoïdeus (LPC): hierbij ligt een stukje bot van de ellepijp los in het gewricht

– osteochondrosis dissecans van de mediale humeruscondyl (OCD): afwijking in het gewrichtskraakbeen van de bovenarm

– incongruentie van het gewrichtsvlak van radius en ulna met de humerus: de drie botten in het ellebooggewricht (spaakbeen, ellepijp en bovenarm) sluiten niet goed op elkaar aan in het gewricht.

Deze vormen kunnen apart of samen voorkomen en elkaar beïnvloeden.

Symptomen zijn pijn en kreupelheid aan één of beide voorpoten. Deze treden al op vanaf een leeftijd van rond 6 maanden. Later ontstaat ook artrose (gewrichtsslijtage).

Heupdysplasie (HD) is een afwijkende ontwikkeling van het heupgewricht waardoor de heupkop niet goed in de heupkom past. Dit veroorzaakt schade in het gewricht. De aandoening heeft een erfelijke basis en wordt beïnvloed door omgevingsfactoren, zoals een hoge groeisnelheid en overbelasting door verkeerd of teveel bewegen of overgewicht. Jonge dieren met heupdysplasie vertonen een afwijkende gang, plotselinge pijnlijkheid in de achterpoten en heup en verminderde activiteit vanwege de pijn. Vaak zijn de achterpoten en heupen minder sterk bespierd. Oudere dieren vertonen verschijnselen die passen bij artrose (gewrichtsslijtage), zoals startkreupelheid, moeilijk opstaan en pijnlijkheid na zware inspanning.

Het is belangrijk om een jonge hond die nog niet uitgegroeid is niet te wild te laten spelen, teveel achter ballen aan te laten rennen of andere belastende activiteiten te laten doen. Geef uw hond een goede kwaliteit voeding zodat botten en spieren goed worden opgebouwd.

Een voorste kruisband lesie is een aandoening in de knie waarbij de voorste kruisband van de knie gedeeltelijk of geheel gescheurd is. Dit kan worden veroorzaakt door een afwijkende bouw, afwijkende groei of verkeerde / te grote belasting van de poten (bijvoorbeeld bij obesitas), of door een ongeluk zoals een verkeerde sprong. De hond zal vooral plotselinge kreupelheid vertonen in één of beide achterpoten en pijn bij het bewegen van de knie. Bij grote hondenrassen komt dit vaker voor op jonge leeftijd (1 tot 2 jaar oud) en het komt vaker voor bij gecastreerde teven.

Het is ook mogelijk dat de breuk geleidelijk ontstaat doordat de kruisband wordt aangetast, in zo’n geval is de hond af en toe kreupel tot de kruisband uiteindelijk scheurt.

Pyometra is een bacteriële ontsteking van de baarmoeder. Teven die niet gecastreerd zijn lopen hierop een groter risico. De hond kan onder andere last hebben van zwakte, koorts, braken, diarree, meer drinken en meer plassen, sloomheid en eventueel vaginale uitvloeiing (deze hoeft niet altijd gezien te worden). Castratie voorkomt deze aandoening. Daarentegen komt bij teefjes van grote rassen zoals de Rottweiler ook wat vaker urineverlies voor na castratie. Overleg dit met uw dierenarts als u uw teefje wilt laten castreren.

Een osteosarcoom is een kwaadaardige bottumor. Osteosarcomen kunnen op elke plek in het skelet ontstaan, maar worden bij honden vooral aan de voorpoten gezien. De hond kan last hebben van kreupelheid en veel pijn. De verschijnselen ontstaan wanneer de tumoren groeien en hierbij op het botvlies drukken. Osteosarcomen komen vooral voor bij grote rassen. Er zijn aanwijzingen dat castratie van zowel reu als teef, met name voor de leeftijd van een jaar, de kans op osteosarcoom bij de Rottweiler vergroot.

Behalve deze aandoeningen zijn er volgens het onderzoek naar de Rottweiler nog andere erfelijke aandoeningen die bij het ras van belang kunnen zijn, namelijk:

  • Aorta stenose (subvalvulair)
  • Obesitas
  • Histiocytair sarcoom
  • Maligne lymfoom
  • Cataract
  • Entropion
  • Degeneratie van de tussenwervelschijven / Hernia nucleus pulposus
  • Spinale arachnoïdale diverticula
  • Osteochondrosis dissecans (OCD) van het hakgewricht

Aorta stenose is een versmalling van de lichaamsslagader (aorta) onder de aortakleppen in het hart van de hond, waardoor het bloed minder gemakkelijk van het hart naar de aorta (grote lichaamsslagader)stroomt. De versmalling wordt veroorzaakt door een fibreuze (bindweefselachtige) ring en de verschijnselen zijn afhankelijk van de ernst van de versmalling. Dit is een aandoening die al bij de geboorte aanwezig is en tijdens de groei van het dier kan verergeren.

Obesitas of overgewicht bij honden ontstaat wanneer de energieopname hoger is dan het energieverbruik. Dat kan zijn doordat een dier teveel eet of juist te weinig energie verbrandt, bijvoorbeeld door te bewegen. De overtollige energie wordt door het lichaam als vet opgeslagen, waardoor overgewicht kan ontstaan. Sommige rassen hebben meer aanleg om overgewicht te ontwikkelen.

Een histiocytair sarcoom is een kwaadaardige tumor uitgaande van histiocyten, cellen die een rol vervullen binnen het immuunsysteem. De tumor uit zich vaak als een bultje in de huid of in onderhuids bindweefsel van de poten. Daarnaast kan de tumor ook worden gevonden in weefsel rond gewrichten, in de milt, in lymfeknopen, in de longen of in beenmerg.

Vaak zaait de tumor uit via regionale lymfeknopen naar inwendige organen en verspreidt zich zo over het hele lichaam (gedissemineerd). Dit wordt ook wel Maligne Histiocytose (MH) genoemd (officieel spreekt men van gedissemineerd histiocytair sarcoom). De aandoening treedt meestal op wat latere leeftijd op, maar loopt dan snel (enkele weken tot maanden) fataal af. Er zijn meestal al uitzaaiingen voor er klachten ontstaan.

Symptomen kunnen, afhankelijk van de aangetaste plekken, bestaan uit onder andere bultjes, kreupelheid en bij uitzaaiing ook terugkerende koorts, ernstige sloomheid, verminderde eetlust, vermageren en soms bloedarmoede. Uitzaaiingen naar de longen komen veel voor en kunnen ademhalingsproblemen geven. Bij MH zijn meerdere genen betrokken.

Een maligne lymfoom is een tumor die ontstaat in de lymfocyten (een type witte bloedcel dat betrokken is bij de afweer). Deze tumorsoort kan zich snel verspreiden over het lichaam. Het begint vaak met één verdikte lymfeknoop, maar al snel zullen alle lymfeknopen van de hond verdikt zijn. Ook kunnen verschillende organen zijn aangetast, zoals milt, lever, darmen en longen. Behalve dat de verdikking soms te voelen is (afhankelijk van de plek waar dit begint) zijn overige symptomen vermageren, slecht eten, sloomheid en soms koorts.

Cataract is een vertroebeling van de ooglens, die ook wel grauwe of grijze staar wordt genoemd. Cataract wordt meestal geleidelijk steeds erger en leidt uiteindelijk tot een verslechtering van het gezichtsvermogen. Stofwisselingsstoornissen, externe beschadiging van de ooglens en erfelijke factoren kunnen meespelen in het ontstaan van cataract.

Bij entropion krult de ooglidrand in meer of mindere mate naar binnen. Daardoor raken de oogharen het hoornvlies, waardoor het oog geïrriteerd kan raken.

Hernia nucleus pulposus ontstaat door aantasting (degeneratie) van tussenwervelschijven. De tussenwervelschijf is een structuur tussen de wervels die schokken opvangt en de wervelkolom stabiliseert. Normaal gesproken gaan de tussenwervelschijven geleidelijk achteruit (degeneratie) tijdens het ouder worden. De tussenwervelschijf bestaat uit een stootkussen (nucleus pulposus) dat is omgeven en op zijn plaats wordt gehouden door een ring van stevig bindweefsel. Bij degeneratie wordt vooral de kwaliteit van deze ring (annulus fibrosus) slechter. Dit wordt vooral bij oudere dieren gezien maar kan soms al in de eerste twee jaar van het leven beginnen. Dit hoeft nog niet direct verschijnselen te geven bij de hond, maar kan uiteindelijk pijn en zenuwschade veroorzaken. De verzwakte tussenwervelschijf kan gaan uitpuilen en daardoor druk op zenuwen en ruggenmerg veroorzaken, wat rugpijn geeft op die plaats (hals of rug).

Als de ring rond de tussenwervelschijf doorbreekt ontstaat een hernia (Hernia nucleus pulposus, ook wel Canine intervertebral disk disease genoemd) en kunnen naast pijn ook verlammingsverschijnselen optreden.

Symptomen van problemen met de tussenwervelschijven zijn bijvoorbeeld dat de hond niet meer wil wandelen, springen of traplopen en laat merken dat hij pijn heeft bij het aanraken van bijvoorbeeld de nek. De meest voorkomende plaatsen van zo’n hernia is in de halswervelkolom en in het gebied van de lendenwervels (lage rug).

Spinale arachnoïdale diverticula zijn plaatselijke verwijdingen van de ruimte tussen de hersenvliezen die om hersenen en ruggenmerg liggen, waardoor druk ontstaat op het ruggenmerg. Dit leidt tot zenuwverschijnselen die langzaam erger worden. Het belangrijkste symptoom is een gebrekkige coördinatie. Het dier kan bij het lopen zijn poten overdreven hoog optillen. Ook kan de rug overgevoelig zijn. Soms komt incontinentie voor ontlasting en/of urine en spierzwakte voor.

Osteochondrosis dissecans (OCD) van het hakgewricht is een aandoening waarbij een stuk kraakbeen los komt te liggen bij het hakgewricht. Dit zorgt voor pijn en irritatie van het gewricht en uiteindelijk ook tot artrose (gewrichtsslijtage). De hond loopt wisselend kreupel en het gewricht kan opzwellen. De aandoening komt voor bij groeiende honden, vanaf een maand of 4-5. Meestal moeten de losse botstukjes operatief verwijderd worden.

Rottweiler pups blijken soms gevoeliger te zijn voor een infectie met het parvovirus dan veel andere rassen, de vaccinatie slaat niet altijd goed aan. Zorg er daarom niet alleen voor dat de entingen in orde zijn maar laat een jonge pup liever ook nog niet op een hondenuitlaatstrook of hondentoilet lopen en wees alert op ziekteverschijnselen.

De rasvereniging verplicht fokkers om de ouderdieren te laten testen op elleboogdysplasie (ED) en heupdysplasie (HD). Ook is een gedragstest voor ouderdieren verplicht om aanleg voor agressief of angstig gedrag zoveel mogelijk te voorkomen. Dit kan zijn: de RasStandaardTest RST, de MAG-test, het VZH-examen of het GG-diploma. In het fokreglement van de rasvereniging kunt u de precieze fokregels nagaan en zien wanneer ouderdieren worden uitgesloten van de fok om erfelijke aandoeningen te voorkomen. Op de website van de rasvereniging vindt u meer informatie over de rasstandaardtest met daarin de gedragstest.

Meer uitleg over het onderzoek door Universiteit Utrecht naar erfelijke aandoeningen bij rashonden in Nederland vindt u op www.rashondengids.nl 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *